جلوگیری از سپسیس، نجات زندگی‌ها

سپسیس شدیدترین واکنش بدن به عفونت است. ممکن است آن را عفونت خون نیز نام ببرید. این نام پزشکی برای مسمومیت خون توسط میکروب‌هایی مانند باکتری‌ها، ویروس‌ها و قارچ‌ها است. سپسیس می‌تواند باعث شوک (به نام شوک سپتیک) و نارسایی ارگان‌ها شود که در نیمی از موارد می‌تواند کشنده باشد.

چه عواملی باعث می‎شوند؟

• این عفونت‌ها غالباً به سپسیس مرتبط هستند:
• عفونت‌های ریه (پنومونی)
• عفونت‌های مجاری ادراری
• عفونت‌های پوستی
• عفونت‌های روده یا دستگاه گوارش

در مراکز جراحی، رعایت پروتکل‌های کنترل عفونت و بازفرآوری درست ابزارهای قابل‌استفاده مجدد اهمیت دارد. برای آشنایی با فرایند آماده‌سازی این ابزارها، راهنمای شست‌وشو و استریل ابزارهای جراحی عمومی را مطالعه کنید. این توضیح درباره تجهیزات، جایگزین ارزیابی یا درمان پزشکی سپسیس نیست.

سه میکروبی که بیشتر اوقات به سپسیس منجر می‌شوند

• استافیلوکوکوس اورئوس (استاف)
• اشریشیا کلی (E. coli)
• برخی از سویه های استرپتوکوک

علائم سپسیس چیست؟

سپسیس بسیار سریع توسعه می‌یابد. به سرعت بسیار فرد بیمار می‌شود.

• بیمار علاقه به غذا و محیط اطراف را از دست بدهد
• تب، سرما یا لرز شدید داشته باشد
• مشکلات تنفسی داشته باشد
• ضربان قلب بالا یا فشار خون پایین داشته باشد
• دچار حالت تهوع شود
• استفراغ کند
• به نور حساس شود
• از درد یا ناراحتی زیاد شکایت کند
• احساس سرما با دست‌ها و پاهای سرد داشته باشد
• دچار کسلی، اضطراب، سردرگمی یا بی‌قراری شود
• بثورات پوستی که می‌تواند شبیه به کبودی‌ها باشد، ظاهر شود
• ممکن است به کما برود. سپسیس همچنین می‌تواند به شدت کشنده باشد..

علائم سپسیس ممکن است شبیه به سایر بیماری های عفونی باشد. همیشه برای تشخیص و جلوگیری از سپسیس به پزشک باید مراجعه شود. سپسیس یک اورژانس تهدیدکننده زندگی است که باید بلافاصله درمان شود. بیمار نیاز به بستری در بیمارستان خواهد داشت و درمان به سرعت باید آغاز شود..

درمان شامل

• آنتی‌بیوتیک‌ها
• مدیریت جریان خون به ارگان‌ها
• متوقف کردن منبع عفونت

در بسیاری از افراد برای تسهیل و تسریع در رساندن خون و اکسیژن به ارگان‌ها، نیاز به IV تراپی (مایعات داخل وریدی) دارند. ممکن است نیاز به استفاده از دستگاه تنفس (ونتیلاتور) داشته باشند. ممکن است همچنین نیاز به دیالیز کلیه داشته باشند. گاهی اوقات ممکن است نیاز به جراحی نیز برای برداشتن بافت آسیب‌دیده توسط عفونت داشته باشند.

نتایج امیدوارکننده‌ای از یک آزمایش بالینی اولیه در سال ۲۰۲۳ در بیمارستان آستین در ملبورن، که در Critical Care منتشر شده است، نشان می‌دهد که اسکوربات سدیم – یک فرم بالانس شده pH ویتامین C – در درمان سپسیس مؤثر است. محقق اصلی، استاد یوشیش لنگادوا اضهار داشت که سپسیس به طرز وحشتناکی دشوار است و اغلب کشنده است.

سپسیس ۳۵ تا ۵۰ درصد از تمام مرگ‌های بیمارستانی را تشکیل می‌دهد. این زمانی اتفاق می‌افتد که سیستم ایمنی قادر به مبارزه با عفونت اولیه نباشد و باعث افت خطرناک فشار خون، نارسایی چندین ارگان و مرگ شود. در آزمایش در بیمارستان آستین، به بیماران اسکوربات سدیم به صورت تزریقی داده شد که منجر به بهبودی امیدوارکننده در چندین ارگان شد.

فواید رژیم کتوژنیک در بیماران بحرانی با سپسیس

در تحقیقات جدید، یافته‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد رژیم‌های کتوژنیک (KD) با هدف تولید اجسام کتون مورد بررسی قرار گرفته و به عنوان درمان غذایی برای شرایط مختلف، از جمله بیماری‌های کلیوی موثر بوده است. یک مطالعه کنترل‌شده تصادفی انجام‌شده توسط سیمون کرث و همکارانش، فواید احتمالی کلیوی این نوع رژیم را در درمان و جلوگیری از سپسیس پیشنهاد می‌کند.

برای آشنایی با یک نمونه دیگر از عفونت‌های جدی، مقاله پنومونی و راه‌های مقابله با آن را هم بخوانید؛ علت، مسیر انتقال و درمان عفونت‌ها یکسان نیست.

برای آشنایی با زیرساخت پیشگیری از آلودگی ابزارهای جراحی در مراکز درمانی، راهنمای تجهیزات استریل و بخش CSSD مکمل بحث کنترل عفونت است؛ این مبحث با تشخیص و درمان سپسیس تفاوت دارد.

سؤالات متداول درباره سپسیس چیست

آیا سپسیس همان عفونت خون است؟

خیر. سپسیس پاسخ شدید و اختلال‌زای بدن به عفونت است و الزاماً به معنی وجود میکروب در خون نیست.

آیا شست‌وشوی ابزار جراحی به‌تنهایی جلوی سپسیس را می‌گیرد؟

خیر. بازفرآوری صحیح ابزار بخشی از پیشگیری از عفونت‌های مرتبط با مراقبت سلامت است؛ سپسیس علت‌های متعددی دارد و نیازمند ارزیابی پزشکی فوری است.

چه زمانی باید درباره احتمال سپسیس کمک پزشکی گرفت؟

در صورت بدحال‌شدن ناگهانی فرد مبتلا به عفونت، تغییر سطح هوشیاری یا مشکل تنفسی، ارزیابی فوری پزشکی ضروری است.